اهمیت و لزوم توجه به دانش و رویکرد تخصصی در سیاستگذاری - گفتگو با دکتر هادی نیلفروشان، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی


    حوزه سیاست‌گذاری حوزه مهمی است به دلیل اینکه از یک طرف دانش اداره کشور دانش حکمرانی است و از طرفی فقدان و جای خالی آن را در سالهای اخیر تجربه کردیم.

    در تاریخ بعد از انقلاب ما با نسلی از مدیران مواجه بودیم که افراد تیزهوش، رشید و شجاعی بودند که توانستند در آن فعل و انفعال مربوط به انقلاب حضور داشته باشند و خودشان را بالا بکشند و اداره کشور را دست بگیرند. این‌ها عناصر لازمی است برای یک مدیر اجرایی سطح عالی در کشور، اما کافی نیست. ما نیاز داریم مدیرانمان را مسلح و مجهز کنیم به دانش اداره کشور، دانش حکمرانی، چیزی که امروز در قالب سیاست‌گذاری عمومی سامان پیدا کرده است. ادبیات مفصلی دارد. در دنیا کلی روی آن کار شده است و به تجربه هم جای خالی آن را در حوزه‌های مختلف احساس کردیم.

    همان قدر که کار غیرعقلایی است که در امر بهبود بیماری قلبی سراغ فرد غیر متخصص برویم و هیچ وقت این کار را نمی‌کنیم، بلکه سراغ بهترین متخصص میرویم، به همان میزان هم باید در اداره امور کشور سراغ متخصص‌ها رفت. متخصص‌ترین‌ها فقط این نیست که مثلا برای جایی مثل وزارت بهداشت بهترین جراح و متخصص را بگذاریم کفایت کند. چراکه وزارت بهداشت یک بال تخصصی و فنی دارد و یک بال حکمرانی و اداره دستگاه دولتی دارد، ما کسانی را می‌خواهیم که به این دوبال همزمان مجهز باشند. کنفرانس سیاست‌گذای عمومی اگر در این مسیر حرکت کند و امیدواریم که در این مسیر حرکت کند، مسیر درستی است.

    من چند دغدغه دارم یکی آن است که ما در شرایط فعلی با کمبود افراد متخصص مواجه هستیم و پایه دانش کشور در این حوزه ضعیف است. در این شرایط اگر کنفرانس به معنی تبادل افکار و اندیشه افراد متخصص باشد چندان معنایی پیدا نمی‌کند، چون این افراد زیاد نیستند. تعبیر دقیقتر این است که کنفرانس، یک آموزشگاه بزرگ و یک گارگاه آموزشی است. یعنی ما یک کارگاه آموزشی می‌خواهیم در مقیاس بزرگ که افراد بیایند یاد بگیرند. مطمئن نیستم که کارگاه کنفرانس بهترین راه باشد اما فکر می‌کنیم که بهترین روش است به هر حال انچه مهم است این است که باید نگاه، نگاه آموزش باشد.

    اگر به کنفرانس می‌خواهیم به این شکل نگاه کنیم دو سه نکته باید درنظر گرفته شود یکی اینکه باید بتوانیم محتوا و تجربه سیاست‌گذاری را در کشور در این اجتماع به افراد عرضه کنیم، آنچه در ادبیات به اسم یادگیری سیاستی از آن اسم برده می‌شود، باید اتفاق بیفتد. تجارب تاریخی کشور در این حوزه‌ها باید مستند شود، این تجارب باید عرضه شوند. نقاط مثبت و منفی آنها برجسته شود و نشان داده شود.

    در هر صورت داستان سیاست‌گذاری در کشور ما در نقطه صفر نیست، امروز ما حداقل چهل سال تجربه موجود در کشور را داریم. این تجربه باید بیاید روی میز بیاید و نقد شود؛ برای اینکه این اتفاق بیفتد باید خوب مستند شده باشد. از طرفی افراد متخصصی باید باشند که بتوانند پلتفرم‌ها، الگوریتم‌ها، چهارچوب‌های حوزه سیاستگذاری را روی این تجربه پیاده و تحلیل کنند.

    این اتفاقات اگر نیفتد، یک گروه افراد کنار هم می‌نشینند و حرف‌هایی میزنند، بعد هم می‌روند. آن تحولی که ما از آن انتظار داریم اتفاق بیفتد اتفاق نمی‌افتد، بلکه بدتر به آفت دیگری دچار می‌شویم و آن هم این است که گروهی از مدیران که تا امروز با کلیدواژه‌ها آشنا نبودند به چند کلید واژه مجهز می‌شوند و این توهم را پیدا می‌کنند که سیاست‌گذاری عمومی بلدند و می‌خواهند با آن روش بیایند و در دستگاه‌های خودشان حرکت کنند.

    به هر حال کنفراس ذاتاً خوب است. متنهی من پیشنهادم این است که کنفرانس هویتش را بیشتر یک هویت آموزشی ببیند تا یک هویت تبادل تجربه و فکر و ازطرفی، ما باید مسئله کنفرانس را متمرکز کنیم روی مسائل تخصصی و مسائل اولویت دار کشور و نشان دهیم حوزه سیاست‌گذاری، ادبیات سیاست‌گذاری و حکمرانی چقدر در حل این مسئله می‌توانند موفق باشند. هر چقدر بتوانیم به این هدف جامع عمل بپوشانیم، به اشاعه و انتشار این دانش به شکل واقعی بیشتر کمک کرده‌ایم.

    برای مشاهده فیلم مصاحبه اینجا کلیک کنید.